In de wereld van de Formule 1, waar snelheid en precisie de norm zijn, lijkt de sport nu te balanceren op de rand van een ongekende crisis. De FIA, de internationale autosportfederatie die de sport moet reguleren, heeft met een reeks controversiële beslissingen de gemoederen danig verhit. Het absolute dieptepunt kwam deze week toen FIA-voorzitter Mohammed Ben Sulayem plotseling aankondigde dat de federatie zelf een F1-team wil lanceren. Niet zomaar een initiatief, maar een direct ingrijpen in de concurrentie, gekoppeld aan nieuwe aerodynamische reglementen die de topteams in het nauw drijven. Max Verstappen, de viervoudige wereldkampioen bij Red Bull, en andere giganten als Mercedes en Ferrari, roepen luidkeels op tot alarm. “Dit is een regelrechte machtsstrijd”, briest Verstappen. De vrees is reëel: de eerlijkheid van het kampioenschap staat op het spel door de machtsambities van de FIA-top.

Laten we even terugspoelen naar het moment dat de bom barstte. Op een persconferentie in Parijs, tijdens een routinebijeenkomst van de FIA World Motor Sport Council, stond Ben Sulayem op en onthulde hij zijn masterplan. De FIA, die traditioneel neutraal moet blijven als scheidsrechter, zou per 2027 een eigen team in de F1 willen invoeren. Gefinancierd door de federatie zelf, met technologie uit de eigen laboratoria en rijders uit het talentenprogramma van de FIA. “Dit is de toekomst van de sport”, verklaarde Ben Sulayem met een triomfantelijke glimlach. “We willen innovatie stimuleren en de kosten voor nieuwe teams verlagen, zodat de grid diverser wordt.” Klinkt nobel, maar critici zien er een rookgordijn in. Want tegelijkertijd maakte hij de nieuwe aerodynamische reglementen bekend, die vanaf 2026 van kracht worden. Deze regels beperken de windtunnel- en CFD-testing voor topteams drastisch, gebaseerd op hun positie in het constructeurskampioenschap. Red Bull, Mercedes en Ferrari – de teams die de sport domineren – krijgen minder uren om hun bolides te optimaliseren, terwijl kleintjes als Haas of Williams juist meer tijd krijgen.

De aerodynamische veranderingen zelf zijn niet nieuw; ze maken deel uit van het bredere 2026-reglementenpakket, dat lichtere, wendbaardere auto’s belooft met actieve aerodynamica. Vleugels die zich aanpassen voor meer downforce in bochten of minder weerstand op rechte stukken, vergelijkbaar met een geavanceerde DRS. De FIA presenteert het als een stap naar duurzamere en spannendere races, met minder vuile lucht achter de auto’s voor betere inhaalacties. Maar de timing en de uitvoering roepen vragen op. Waarom nu, midden in een seizoen waarin de titelstrijd tussen Verstappen en McLaren’s Lando Norris nog openligt? En waarom een eigen team, terwijl de FIA juist de scheidsrechter moet zijn? “Dit is niet reguleren, dit is concurreren”, foeterde Toto Wolff, teambaas van Mercedes, in een exclusief interview met Autosport. “De FIA gebruikt haar macht om zichzelf een oneerlijk voordeel te geven. Ze kennen de regels al van tevoren, testen in het geheim en straffen ons met beperkte uren. Het is een recept voor chaos.”

Max Verstappen, de Nederlandse sensatie die al vier titels op rij pakte, is furieus. In een zeldzaam emotionele post op sociale media na de aankondiging, waarschuwde hij: “Dit is een regelrechte machtsstrijd. De FIA speelt met vuur en zet de integriteit van de F1 op het spel. Als scheidsrechter kun je niet ineens speler worden.” Verstappen, die dit seizoen al kritiek kreeg op zijn verdedigende rijstijl en boetes voor scheldwoorden, vreest dat deze veranderingen zijn dominantie ondermijnen. Red Bull, dat in 2025 al worstelt met betrouwbaarheidsproblemen, zou door de testingbeperkingen nog verder achterop raken. “We investeren miljoenen in R&D, en nu zegt de FIA: sorry, jullie mogen minder testen omdat jullie te goed zijn? Dat is oneerlijk en demotiveert iedereen.” Zijn woorden resoneren bij de Grand Prix Drivers’ Association (GPDA), die een open brief aan Ben Sulayem stuurde. “De neutraliteit van de FIA is essentieel voor de geloofwaardigheid van de sport”, schreven ze. “Een eigen team zou belangenconflicten creëren die niet te repareren zijn.”

De topteams sluiten zich aan bij het koor van onvrede. Ferrari, dat al klaagde over de 2026-power unit-regels, ziet in de aerodynamische beperkingen een aanval op hun expertise. Fred Vasseur, teambaas bij de Scuderia, noemde het “een gok met de toekomst van de F1”. “We hebben hard gewerkt aan duurzame innovaties, maar als de FIA zichzelf bevoordeelt, verliezen fans het vertrouwen.” McLaren, verrassend de uitdager dit jaar, is voorzichtiger maar waarschuwt voor een domino-effect. Zak Brown, CEO van McLaren Racing, tweetde: “Innovatie moet komen van teams, niet van de baas. Dit ruikt naar machtsmisbruik.” Zelfs Liberty Media, de commerciële eigenaar van de F1, houdt zich op de vlakte, maar bronnen melden dat ze achter de schermen lobbyen voor een onafhankelijke audit.

Wat zijn de risico’s precies? Experts waarschuwen voor een ‘fairness-crisis’. De F1 leeft van haar imago als meritocratie: de beste teams winnen door slimheid en investeringen. Als de FIA een team lanceert, met toegang tot insiderinfo over regels en penalties, zou dat de sport vergiftigen. Stel je voor: een FIA-auto die net buiten de regels valt, maar nooit gestraft wordt. Of nieuwe aero-regels die precies passen bij de FIA’s eigen designs. “De eerlijkheid van het toernooi komt in gevaar”, zegt analist Karun Chandhok in een column voor Sky Sports. “Fans komen voor pure racing, niet voor bureaucratie.” Economisch gezien dreigt schade: sponsors als Oracle en Aramco, die miljarden pompen, zouden kunnen twijfelen aan de neutraliteit. En de kalender? Circuits als Zandvoort, waar Verstappen thuiskomt, vrezen boycots van teams.

Ben Sulayem verdedigt zich fel. In een interview met de FIA’s eigen kanaal benadrukte hij: “Dit is geen machtsgreep, maar een reddingsactie. De F1 heeft te weinig diversiteit; we willen nieuwe spelers aantrekken.” Hij wijst op de succesvolle introductie van Andretti als inspiratie, al strandde dat plan. Maar critici wijzen op zijn geschiedenis: de ex-rallyrijder uit de VAE leidde al controverses, van de Abu Dhabi-fiasco in 2021 tot recente ontslagen in de FIA-top. Natalie Robyn, de ex-CEO die in 2024 opstapte, fluisterde over “structurele problemen” in de organisatie.

De F1 staat op een kruispunt. Zal de World Motor Sport Council de plannen blokkeren? Of escaleert dit tot een breakaway-serie, zoals de GPWC in de jaren 2000? Verstappen, die in Singapore zijn titel verdedigt, houdt vol: “Ik race voor eerlijke regels, niet voor politiek.” Terwijl de engines brullen op het circuit, rommelt het achter de schermen. De vraag is: kan de F1 haar ziel behouden, of wordt ze verslonden door ambitie? De fans kijken toe, en hun geduld raakt op. In godsnaam, wat gebeurt er met onze sport?